« oktober 2005 | Main | desember 2005 »
Biskopen vår, Ernst Baasland, sendte denne veka ut hyrdebrev til kyrkjelydane i Stavanger bispedøme. Det er i dag blitt lese opp i gudstenestene i alle kyrkjene. Eg syns han har eit viktig budskap til oss på denne første dagen i det nye kyrkjeåret. Det dreier seg om å gjera året som kjem til eit nådeår.
Les biskopen sitt hyrdebrev under "Continue reading ..."
I dag har me funne fram den sjuarma lysestaken og adventsstjerna til å ha i vinduet. Me skal tenna dei i kveld før me går til sengs, - og så skal dei lysa i vekene framover! Og i dagane som kjem, vil det koma ulike formar for adventspreg i heimen vår.
Me finn ikkje fram julepynten ennå, sjølvsagt, men det går då verkeleg an å pynta til advent! Lilla er fargen for adventstida. Me tenner lys, me har adventskalender, me finn fram englane frå julepynten (dei får vera med saman med den lilla adventspynten) og me finn fram CD'ar med julemusikk.
Adventsstaken med fire lys er ein viktig del av dette. Hos oss tenner me den kvar dag, hos andre gjer dei det kvar sundag fram mot jul. Uansett koss ein gjer dette; ennå er det bare det eine lyset som får brenna.
Nokre av adventstradisjonane våre startar ikkje før 1. desember. Det er sjølvsagt fordi dei er basert på ei nedtelling over 24 dagar. For min eigen del satsar eg også i år på å lesa Jostein Gaarder si bok Julemysteriet på den måten; eitt kapittel kvar dag i 24 dagar. Denne boka fascinerer meg framleis, fleire år etter at me sist hadde høgtlesing av den her i huset.
For meg er advent ei viktig og ei flott tid. Fordi den har eit viktig innhald knytt til Jesus. Og dette gir igjen mange gode ringverknadar, som det at folk blir opptatt av å tenna lys i mørkret, av å skapa fellesskap og varme.
Det er mange flotte adventssongar. Ein av dei seier rett og slett: "Hvert adventslys skal minne om / at Jesus, lysets Herre, kom." (Svein Ellingsen: Mens frost og vintermørke rår, Norsk Salmebok nr 23). Så enkelt kan det seiast!
Ordet advent kjem frå det latinske Adventus Domini og dette betyr Herrens kome. Språkleg sett seier altså ikkje ordet oss noko om å venta, men om å koma. Og det er Jesu kome det dreier seg om. I kyrkjeleg samanheng seier me at det er tre perspektiv på Jesu kome til oss: Han kom ein gong (då han blei født i Betlehem), han kjem til oss i dag og han skal ein gong koma igjen i herlegdom.
I går kveld var eg på revy på Undheim, der ungdomsgruppa i Undheim Revyteater framførte årets revy: Hollywood Onnai. Det var ein kjekk kveld. Mykje god song, musikk og dans! Eg syns regissør Iren Førland og gjengen hennar har gjort ein kjempegod jobb. Spesielt kjekt er det jo fordi eg kjenner mange av dei unge som deltar, anten fordi eg har hatt dei som konfirmantar eller fordi dei er nære venner husets unge familiemedlemar. Stå på, Harald og Eirik og resten av gjengen! Dokke' e' go'e!
I dag hadde me pitabrød til middagen vår. Det er i og for seg ikkje noko uvanleg i det berg'ske hus. Etter at familien budde i Jerusalem eit par månadar for nokre år sidan, har både unge og gamle eit spesielt og godt forhold til desse brøda.
Det som fanga interessa mi spesielt då eg laga middagen i dag, var teksten som stod på Pitabrød-pakken Eldorado* frå NorgesGruppen:
"Vi må til det gamle Midt-Østen for mer enn 3000 år tilbake for å finne pitabrødets opprinnelse. Gjennom århundrer har pitabrødet blitt spist på kontinent etter kontinent, for så å ende opp slik vi kjenner det i dag."
3000 år tilbake i tida i Midt-Austen. Kor er me då i historia? Jo, det var tida då kongane David og Salomo regjerte i Jerusalem. David regjerte ca 1000-965 f. Kr. og Salomo ca 965-926 f. Kr.
Pitabrøda fører oss altså tilbake til den bibelske historie, for ikkje å seia til den bibelske kvardag. Desse brødet er nok det næraste me i dag kjem dei brøda dei åt, dei personane som me kjenner frå GT og NT. Ja, for dette var nok også brødet på Jesu og dei første kristne si tid.
(* Med tanke på at gamle speidarkameratar frå 25. Stavanger KFUM si glanstid på 1970-talet kan koma til å lesa dette, kan eg ikkje unnlata å presisera at eg godt huskar kva ordet Eldorado betydde for oss: Den gedigne to-seters utedoen på speidarhytta Baroniet, der den eine dotønna heitte Eldo og den andre heitte Rado)
Har du tenkt over at me som lever i ein kultur prega av kristendomen, har to kalendrar som går parallellt? I tillegg til kalenderåret, følgjer me også kyrkjeåret med sine høgtider og årstider. Det er i denne samanhengen ord som advent og jul høyrer heime.
Første sundag i advent begynner eit nytt kyrkjeår. Førstkomande sundag er altså som ein kyrkjeleg nyttårsdag! Eg markerer det her på bloggen med å oppretta kyrkjeåret som ny kategori, og skal i året som kjem prøva å halda bloggen oppdatert også på dette området.
Eg er glad for at kyrkjeåret vekslar mellom ulike sundagar, høgtider og periodar. Det er med og gir året innhald. Det blir på ein måte som med kalenderåret; me er heldige som har ulike årstider. Sjølv om eg ikkje ville vore utan hausten, er eg glad det ikkje er haust heile året!
Kyrkjeåret sitt utgangspunkt er feiringa av sundagen. Dette går heilt tilbake til dei første kristne. Dei begynte å samlast på den første dagen i veka, sundagen, som var dagen då Jesus stod opp frå dei døde. Dei feira altså på ein måte påske kvar veke.
Sidan vaks det fram eit kyrkjeår der kvar sundag og kvar heilagdag har sitt eige namn og sitt spesielle innhald. Den som følgjer med på dette, får setja seg inn i ulike sider ved den kristne trua og ved Jesus, han som er hovudpersonen i den kristne trua.
Kvar sundag og kvar heilagdag har sine bibeltekstar. Vil du finna ut kva som er neste sundags tekstar? Ein enkel måte å gjera det på der å gå til Den norske kyrkja sine nettsider, og klikka deg inn på Søndagsportalen. Der er det også ein kommentar til preiketeksten for dagen.
Eg er ikkje blant dei prestane som er skeptiske (jfr NRK) til å bruka ei ny og revidert omsetjing av Det nye testamentet! Det har sikkert lesarane av bloggen alt funne ut gjennom det eg har skrive om lanseringa av NT 05.
Nå blir forresten NT 05 omtalt og kommentert i omtrent alle medier. Eg vil ikkje her eingong prøva å vera oppdatert på alle desse kommentarane. Men eg vil likevel nemna at Presteforeninga si nettside Prest.no er positiv. Heldigvis!
Ein av dei mange interessante omtalane eg har sett, er Jon Kåre Time (frå Bryne!) sitt intervju med forfattaren Hanne Ørstavik i Morgenbladet. Ho har vore korrekturlesar og språkvaskar for Bibelselskapet i prosessen fram mot utgivinga av NT 05, og blir dermed presentert som Guds korrekturleser. Ho seier bl a at ho syns det var eit stort ansvar å gjera dette, for "NT er en av grunntekstene i vår kultur, og for kristne handler det faktisk om at Gud åpenbarer seg gjennom Ordet. Her. Samtidig kan man si at det å bruke språket alltid er et ansvar som innebærer valg."
Om du ikkje har kjøpt boka ennå (og det er det vel neppe så mange som har gjort, sidan den ikkje har kome til bokhandlarane før i denne veka), så kan du gå inn på Bibelen.no og sjå på teksten der.
Sist år hadde eg gleda av å bli kjent med Turid og Rado. Rado var då tilsett i trusopplæringa i Bryne kyrkjelyd. Nå er dei misjonærar på Madagaskar. Dei har oppretta bloggen med det enkle namnet Familien Rabenorolahy, med undertittel "Slik er livet på Madagaskar". Bloggen fortel om kvardagen både for Turid og Rado, og ikkje minst for sonen deira, Filip.
Klikk deg inn og les! Her får du kvardagsglimt frå ein misjonærfamilie sitt liv.
Har nettopp kome i kontakt igjen med Anders Aschim, ein kjenning frå studietida på MF. Kjekt!
Anders skriv bloggen BlixBlog. Han skildrar bloggen som "ein vevlogg tileigna salmediktaren, bibelomsetjaren, lingvisten og politikaren Elias Blix (1836-1902)".
Anders arbeider sjølv som bibelomsetjar for Det Norske Bibelselskap der han arbeider med omsetjing av GT. Han er også spesialist på Dødehavsrullane og har ei eiga nettside om desse: qumran.no I tillegg til dette arbeider han med ein biografi om Elias Blix.
Damaris er ei spennande nettside som koplar kristen tru og samtidskulturen. Det betyr at her finn du stoff om aktuelle bøker, filmar, fjernsynsseriar, teikneseriar mm. Og det at Damaris koplar det opp mot kristen tru, betyr slett ikkje at nettstaden er negativ til samtidskulturen. Nei, poenget er å sjå etter kva som er bra og kva som ikkje er bra. Her er det mykje å henta for den som har lyst til å ha velbegrunna meiningar om det som er aktuelt i mediebiletet.
Damaris er eit internasjonalt foretak. Damaris Norge er eit nettverk av medarbeidarar over heile landet. Bl a finn du desse lokale bidragsytarane her frå Bryne:
Kanskje det også kan vera av interesse å vita at Damaris har tatt namnet sitt frå ein person i NT? Ho var ei av dei som blei kristne då Paulus møtte sin samtidskultur på Areopagos i Athen. Les meir om dette kulturmøtet her. I Apostelgjerningane 17,34 er dette omtalt slik: "Men det var nokre som heldt seg til han og kom til tru. Mellom dei var Dionysios, ein av Areopagos-domarane, og ei kvinne som heitte Damaris, og nokre andre."
Sist sundag var eg på familietur til Månafossen og Mån. Det var ein flott tur opp til Månafossen som har 90 meters høgde og som nå etter alt regnet var utruleg stor (foto: Eirik). Og ein ikkje mindre flott tur vidare opp til Friluftsgarden Mån. Med det veret me hadde, var det luksus å kunna sitja innandørs i den flotte varmestova med nistepakken og kaffien!
Eg syns Mån er ein fantastisk plass, med elv og sletter under stupbratte fjellsider, og med Fidjadalen som lokkar innover i fjellet. Dette er eit område eg har mange minne frå. Her reiste eg på turar då eg var tenåring, lenge før Stavanger Turistforening merka løyper i området og Jæren Friluftsråd restaurerte den gamle fjellgarden.
Dei lengste og tøffaste turane var nok dei to gongene eg gjekk helgetur frå Eikjeskog i Frafjord til Lysebotn. Det var før vegen mellom Lysebotn og Sirdalen var bygd, og me gjekk då ned til Lysebotn på ein sti som stupte utfor fjellsida omtrent der dagens veg med hårnålssvingar går. På den tida hadde turistforeninga sjølvsagt heller ikkje hytter på Blåfjellenden og ved Langavatn. Det var ein utruleg lang og krevjande tur for ein 14-15 åring, men samtidig noko av det eg verkeleg huskar frå turlivet mitt som tenåring.
Sidan har eg gått mykje i desse fjellområda der turistforeninga nå har bygd hytter og merka løyper. Det er eit fantastisk område som ligg lett tilgjengeleg for oss som bur i Sør-Rogaland. Eit heilt spesielt forhold har eg fått til Sandvatn-hytta. Når eg skriv dette, rippar eg forresten opp i det frustrerande forholdet at eg i heile 2005 ikkje har kome meg på tur dit!
Men tilbake til dagsturen sist helg. Det var ein vellukka tur, reint bortsett frå at eg på veg ned frå Mån var uheldig og fekk eit hardt slag i hovudet. Dette førte til smerter i hovud og nakke, som igjen førte til at ”eg skulle ta det med ro ei tid” (les: sjukemelding). Ikkje noko kjekt! Men trass i at eg har kome skada heim frå dei to siste fjellturane mine (jfr Sirdalsheiane) meiner eg framleis at det er mykje farlegare å driva med fotball enn med fjellturar!
www.flickr.com
|
Recent Comments